Điểm chính

1. Free throw made luôn đồng thời được tính là FTA.
2. Nếu hậu vệ vi phạm và cú ném trượt, attempt đầu có thể bị bỏ qua khi được ném thay thế.
3. Một số quả cuối bị hủy vẫn dẫn tới team rebound chứ không phải turnover.
4. Ném sai cầu thủ có thể làm hủy chỉ số và ghi team turnover.

FTA và FTM là hai cột liên quan

FIBA ghi free-throw attempt cho cầu thủ khi người đó ném phạt, trừ khi hậu vệ vi phạm và cú ném bị trượt. Free throw made được ghi khi quả ném tạo ra một điểm; mọi FTM đồng thời là một FTA và phần mềm thường ghi hai cột liên quan tự động. Vì thế, số quả trúng không được tách khỏi tổng số lần thử trong box score. ^[1]

Nếu quả ném thành công trong lúc hậu vệ phạm violation, điểm vẫn được tính và shooter nhận FTM. Nếu quả ném trượt, quả đầu không được tính FTA khi người ném sẽ được thực hiện quả thay thế; thống kê viên bỏ qua lần trượt đó và ghi FTA cho quả thay thế, cộng FTM nếu quả thay thế vào rổ. Kết quả thống kê theo phán quyết trọng tài, chứ không chỉ theo việc bóng có rơi qua vành ở lần đầu.

Vi phạm do người ném hoặc đồng đội

Manual cũng mô tả các trường hợp lỗi trong chính đội tấn công ở lúc ném phạt. Nếu quả thành công bị hủy theo quyết định trọng tài, thống kê viên theo dõi FTA, quyền bóng và team rebound theo tình huống; nếu là quả cuối trong chuỗi và phòng thủ được ném biên, ghi defensive team rebound. Hướng dẫn nói không phát sinh turnover trong những trường hợp vi phạm ném phạt này. ^[1]

Điều quan trọng là không tự áp một kết quả chung cho mọi vi phạm. Số quả trong chuỗi, quả bị ảnh hưởng là quả cuối hay chưa, bên nào vi phạm và trọng tài cho tiếp tục thế nào đều quan trọng. Phần mềm thống kê có thể yêu cầu nhập mã khác nhau, nên manual nhấn mạnh cần quan sát quyết định chính thức và trao đổi với table officials nếu cần. Khán giả có thể hiểu sự khác nhau qua bảng điểm mà không cần suy ra tất cả lỗi đều hủy cùng một cột.

Ném sai cầu thủ và quả trước hiệp

Nếu cầu thủ không đúng người thực hiện quả phạt, trọng tài có thể hủy FTM hoặc FTA phát sinh từ lỗi đó; manual yêu cầu ghi team turnover thay vì giữ các chỉ số cá nhân sai. Đây là trường hợp khác với vi phạm thông thường trong chuỗi ném phạt vì danh tính người ghi attempt không chính xác. Việc sửa box score theo đúng cầu thủ giúp thống kê cá nhân và đội khớp với diễn biến hợp lệ. ^[1]

Một quả phạt kỹ thuật được thực hiện ngay trước khi bắt đầu hiệp mới được ghi vào giai đoạn mới theo hướng dẫn. Thống kê viên cần đặt FTA và FTM vào đúng period dù cú ném diễn ra trong khoảng nghỉ giữa các hiệp. Đây là ví dụ vì sao thời gian sự kiện ghi điểm không phải lúc nào cũng đủ để xác định cột thống kê; luật phân bổ period và quyết định của trọng tài cũng quan trọng.

Rebound sau quả phạt bị hủy

Nếu quả phạt cuối bị ảnh hưởng bởi vi phạm tấn công và đội phòng thủ được đưa bóng vào cuộc, manual yêu cầu ghi team rebound cho phòng thủ. Không ghi turnover trong các ví dụ ném phạt đặc biệt này. Trong trường hợp hậu vệ vi phạm và quả trượt được thay thế, lượt đầu bị bỏ khỏi thống kê; quả thay thế là attempt được ghi chính thức. ^[1]

Sự khác biệt này có thể làm box score trông khác với những gì khán giả nhớ về từng lần ném. Họ có thể thấy cầu thủ ném hai lần nhưng FTA chỉ tăng một vì lượt đầu bị hủy do lỗi phòng thủ. Hoặc họ có thể thấy team rebound sau quả cuối bị hủy dù không ai bắt bóng bật bảng. Dữ liệu phản ánh kết quả luật xác nhận, không phải mọi cú bóng rời tay trong video.

Cách đọc thống kê ném phạt

Khi kiểm tra bảng điểm, hãy so sánh FTA với FTM, rồi xem có tình huống violation hoặc quả thay thế nào xảy ra. Tỷ lệ ném phạt thường dựa trên lần trúng so với lần thử được ghi hợp lệ; một quả bị hủy không nên tính như lần thử cuối cùng. Nếu sau trận có box score chính thức cập nhật, dùng dữ liệu sau cập nhật để đánh giá số liệu thay vì bảng trực tiếp tạm thời.

FIBA LiveStats ghi nhận thống kê trực tiếp theo manual tại nhiều giải chính thức. ^[2] Khi xem diễn biến qua Trang KLIVE về nội dung thể thao trực tiếp, quan sát tín hiệu trọng tài và hướng bóng sau quả cuối; chúng giải thích vì sao bảng thống kê có FTA, FTM, team rebound hoặc team turnover.

Câu hỏi thường gặp